Jak Grenlandia i Antarktyda tracą lód. Pokazuje to największy zbiór danych satelitarnych

wczoraj, 11:46

W latach 1979–2023 Grenlandia i Antarktyda straciły łącznie około 11,3 biliona ton lodu. To wystarczyło, by podnieść poziom morza o 31,4 milimetra. Takie wnioski płyną z badań międzynarodowego zespołu naukowego, na czele którego stała Inès N. Otosaka z Northumbria University. Naukowcy wykorzystali największy w historii zbiór danych satelitarnych, łącząc informacje z 42 oszacowań opartych na danych z 27 misji. Dla Grenlandii analiza sięga 1972 roku, a dla Antarktydy – roku 1979.



Czy słonie z Mount Elgon samodzielnie się leczą?

28 września 2026, 08:05

Na zboczach wygasłego wulkanu Mount Elgon na granicy Kenii i Ugandy mieszkańcy od lat obserwują zachowania słoni, które trudno uzasadnić głodem. Mówią o chorych zwierzętach, które wybierają konkretne rośliny i o samicach, podających je młodym. To rodzi oczywiste pytanie o rolę tych roślin oraz każe postawić hipotezę o samoleczeniu się słoni z Mount Elgon. Hipotezę, którą postanowił sprawdzić Fabien Schultz z Instytutu Medycyny Tropikalnej im. Bernharda Nochta w Hamburgu i jego zespół z Wielkiej Brytanii, Kenii i USA.


Eukariot-rekordzista. Ameba rozmnaża się w 63 stopniach Celsjusza

23 września 2026, 09:47

Od wielu dekad uznawano, że górną granicą temperatury, przy której mogą rozmnażać się eukarioty, jest 60 stopni Celsjusza. Teraz naukowcy odkryli amebę, która radzi sobie w wyższych temperaturach. Incedioamoeba cascadensis dzieli się w temperaturze nawet 63 stopni Celsjusza, a w temperaturze 64 stopni nadal aktywnie się porusza. Odkrycie pokazuje, że możliwości przystosowania się złożonych komórek do wysokich temperatur są większe niż sądzono.


Niemal 900 kawałków plastiku w żołądku. Dramatyczna sytuacja w kolonii burzyków

18 września 2026, 09:50

W 2025 roku w żołądku pewnego młodego burzyka bladodziobego znaleziono 894 kawałki plastiku. Ważył łącznie ponad 64 gramy. Rok później u innego osobnika znaleziono mniej plastiku (644 kawałki), ale jego masa wynosiła ponad 67 gramów. To skrajne przypadki, ale wpisują się w niepokojącą zmianę. Prowadzone od wielu lat badania na australijskiej wyspie Lord Howe pokazują, że ostatnio gwałtownie rośnie ilość plastiku trafiającego do przewodów pokarmowych ptaków.


S301 – gwiazda najbliższa czarnej dziurze Drogi Mlecznej to okazja do niezwykłych badań

24 sierpnia 2026, 09:01

Badacze z Instytutu Fizyki Pozaziemskiej im. Maxa Plancka (MPE) odkryli gwiazdę najbliższą Sagittarius A*, supermasywnej czarnej dziurze w centrum Drogi Mlecznej. Gwiazda S301 znajduje się na silnie eliptycznej orbicie i obiega czarną dziurę w ciągu zaledwie 8,7 lat. W trakcie największego zbliżenia znajduje się w odległości zaledwie 12 jednostek astronomicznych od SgrA*. Pędzi wówczas z prędkością 25 000 km/s.


W końcu udało się cyfrowo rozwinąć i odczytać niemal cały zwój z Herkulanum

16 lipca 2026, 10:50

Gdy w 79 roku n.e. wybuchł Wezuwiusz w jeden z willi w Herkulanum znajdowała się biblioteka licząca setki zwojów papirusu. Wysoka temperatura zwęgliła materiał i zwoje przetrwały do dziś jako jedyny wielki kompletny księgozbiór starożytności. Bibliotekę odkryto już w XVIII wieku, jednak rozwinięcie zwęglonego papirusu niemal zawsze kończyło się jego zniszczeniem.


Po raz pierwszy sfotografowano najbardziej tajemnicze zwierzę wyspy Cozumel

15 czerwca 2026, 13:58

Na meksykańskiej wyspie Cozumel od tysięcy lat żyje niewielki ssak, którego istnienie do niedawna potwierdzały jedynie skamieniałości i garstka relacji świadków. Teraz, po ponad dwóch dekadach, jakie upłynęły od ostatniej obserwacji tajemniczego zwierzęcia, naukowcom udało się wreszcie sfotografować żywego osobnika – i to przy okazji jego ratowania.


Polska na szarym końcu. Mamy 39% analfabetów funkcjonalnych

11 czerwca 2026, 15:36

W 2023 roku 31 krajów OECD, w tym Polska, przeprowadziło nowy cykl Programu Międzynarodowej Oceny Kompetencji Dorosłych – PIAAC. To największe na świecie badanie tego typu, mierzące trzy kluczowe umiejętności dorosłych: rozumienie tekstu, rozumowanie matematyczne oraz rozwiązywanie problemów. Wyniki, opublikowane na podstawie danych zebranych w latach 2022–2023, dostarczają wiedzy o tym, jak dorośli radzą sobie z podstawowymi wyzwaniami informacyjnymi i poznawczymi we współczesnym świecie. Polska nie wypada na tym tle dobrze.


Polska na szarym końcu. Mamy 39% analfabetów funkcjonalnych

11 czerwca 2026, 14:49

W 2023 roku 31 krajów OECD, w tym Polska, przeprowadziło nowy cykl Programu Międzynarodowej Oceny Kompetencji Dorosłych – PIAAC. To największe na świecie badanie tego typu, mierzące trzy kluczowe umiejętności dorosłych: rozumienie tekstu, rozumowanie matematyczne oraz rozwiązywanie problemów. Wyniki, opublikowane na podstawie danych zebranych w latach 2022–2023, dostarczają wiedzy o tym, jak dorośli radzą sobie z podstawowymi wyzwaniami informacyjnymi i poznawczymi we współczesnym świecie. Polska nie wypada na tym tle dobrze.


Cmentarzysko waleni sprzed milionów lat – niezwykłe odkrycie na dnie oceanu

11 czerwca 2026, 10:52

W marcu 2023 roku zespół naukowy – na którego czele stali Xiaotong Peng, Peng Zhou, Mengran Du z Chińskiej Akademii Nauk oraz Giovanni Bianucci z Uniwersytetu w Pizie – prowadził badania Strefy z pokładu statku R/V Tansuoyihao. Naukowcy wykorzystywali głębinowy pojazd załogowy Fendouzhe. Podczas jednego z pierwszych nurkowań, na głębokości 7002 metrów, uczeni natknęli się na coś nieoczekiwanego – skamieniałe kości waleni, częściowo przykryte osadami i pokryte czarnymi tlenkami żelaza i manganu. To był dopiero początek.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy